Bio, GACP, GMP, Ecocert: τι εγγυώνται πραγματικά οι πιστοποιήσεις του CBD;

Μόλις μπήκες σε ένα κατάστημα CBD και ήδη κοιτάς τα λογότυπα στα προϊόντα, αναρωτιέσαι τι ακριβώς εγγυώνται. Bio, GACP, GMP και Ecocert: όλες αυτές οι ονομασίες μπορεί γρήγορα να σε μπερδέψουν. Ας τα ξεκαθαρίσουμε μαζί.

Πράγματα που πρέπει να θυμάστε

• Το σήμα βιολογικής καλλιέργειας ρυθμίζει τις μεθόδους παραγωγής και υπόκειται σε επίσημους ελέγχους.
• Το GACP αφορά κυρίως την καλλιέργεια, τη συγκομιδή και την αρχική επεξεργασία των φυτών που προορίζονται για φυτικά φάρμακα.
• Οι GMP αφορούν τη φαρμακευτική παραγωγή, αλλά πρέπει να ελέγχεται το πλαίσιο αναφοράς και το πεδίο εφαρμογής του.

Το σήμα βιολογικής καλλιέργειας με συγκεκριμένους κανόνες για τη γεωργία

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η βιολογική παραγωγή ρυθμίζεται από τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/848. Οι παραγωγοί και οι επιχειρήσεις που επιθυμούν να διαθέτουν τα προϊόντα τους στην αγορά ως βιολογικά πρέπει να ελέγχονται και να πιστοποιούνται από εξουσιοδοτημένο φορέα ή αρχή.

Οι προδιαγραφές αφορούν, μεταξύ άλλων, τις γεωργικές πρακτικές. Η χρήση ΓΤΟ απαγορεύεται, ενώ η χρήση συνθετικών λιπασμάτων, ζιζανιοκτόνων και φυτοφαρμάκων υπόκειται σε αυστηρούς περιορισμούς, με έναν κατάλογο εγκεκριμένων ουσιών για τη βιολογική γεωργία.

Το γνωστό ευρωπαϊκό λογότυπο σε σχήμα φύλλου, που αποτελείται από δώδεκα αστέρια, δεν μπορεί επομένως να χρησιμοποιηθεί απλώς και μόνο επειδή μια επιχείρηση θεωρεί το προϊόν της «φυσικό». Προορίζεται αποκλειστικά για προϊόντα που έχουν πιστοποιηθεί ως συμμορφούμενα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τα βιολογικά προϊόντα. Για τα μεταποιημένα τρόφιμα που εμπίπτουν στο καθεστώς αυτό, τουλάχιστον το 95 % των γεωργικών συστατικών πρέπει να είναι βιολογικά.

Όσον αφορά ένα άνθος κάνναβης με CBD, πρέπει λοιπόν να εξετάσουμε ποιο προϊόν είναι πραγματικά πιστοποιημένο, ποιος εξέδωσε την πιστοποίηση και σύμφωνα με ποιο πρότυπο.

Πρόσεχε όμως, μην μπερδευτείς! Οι φράσεις «καλλιεργημένο χωρίς φυτοφάρμακα» και «πιστοποιημένο βιολογικό» δεν σημαίνουν ακριβώς το ίδιο πράγμα. Η πρώτη μπορεί να περιγράφει μια δηλωμένη πρακτική, ενώ η δεύτερη αντιστοιχεί σε ελεγχόμενες προδιαγραφές.

Το GACP είναι ένα σύστημα αναφοράς αφιερωμένο στο φυτό

Ας περάσουμε τώρα στο GACP, δηλαδή στο Good Agricultural and Collection Practice, ή τις ορθές γεωργικές πρακτικές και πρακτικές συλλογής.

Το πλαίσιο αναφοράς GACP του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων αφορά τις φυτικές πρώτες ύλες που προορίζονται για την παρασκευή φυτικών φαρμάκων. Ρυθμίζει την καλλιέργεια, τη συλλογή, τη συγκομιδή και την αρχική επεξεργασία των φυτών.

Εδώ, λοιπόν, αναφερόμαστε στις γεωργικές πρακτικές και στην ιχνηλασιμότητα (επιλογή του τόπου καλλιέργειας, σπόροι ή φυτικό υλικό, συνθήκες παραγωγής, συγκομιδή, ξήρανση, αποθήκευση και έλεγχος των μολύνσεων).

Η αναθεωρημένη έκδοση που δημοσίευσε ο EMA λαμβάνει επίσης υπόψη τις καλλιέργειες σε θερμοκήπια και σε εσωτερικούς χώρους, με ειδικές διατάξεις για αυτούς τους τρόπους παραγωγής.

GMP για τη φαρμακευτική λογική

Το ακρωνύμιο GMP σημαίνει Good Manufacturing Practice, δηλαδή «ορθές πρακτικές παρασκευής».

Εδώ, αλλάζουμε και πάλι επίπεδο. Οι ευρωπαϊκοί κανόνες GMP ισχύουν για τους κατασκευαστές φαρμάκων και αποσκοπούν στο να διασφαλίσουν ότι τα φάρμακα παρασκευάζονται με συνεπή τρόπο, σύμφωνα με την προβλεπόμενη χρήση τους και τις απαιτήσεις της άδειας κυκλοφορίας τους.

Το πλαίσιο αναφοράς αφορά, μεταξύ άλλων, τις διαδικασίες παραγωγής, τον εξοπλισμό, την τεκμηρίωση, τον ποιοτικό έλεγχο, τη διαχείριση των αποκλίσεων και την ιχνηλασιμότητα.

Βλέπεις λοιπόν τη διαφορά σε σχέση με το GACP:

• GACP: το φυτό και η γεωργική παραγωγή του.
• GMP: η φαρμακευτική παραγωγή.

Και τα δύο μπορούν να εφαρμοστούν σε διαφορετικά στάδια της ίδιας αλυσίδας παραγωγής ενός φαρμάκου φυτικής προέλευσης.

Οι ενδείξεις που μοιάζουν με σήματα ποιότητας, χωρίς όμως να είναι

Οι όροι «φυσικό», «καθαρό», «υπεύθυνη γεωργία», «χωρίς φυτοφάρμακα», «καλλιεργημένο με σωστό τρόπο» ή «ελεγμένης ποιότητας» μπορεί να αποτελούν εμπορικές περιγραφές. Δεν αντιστοιχούν απαραίτητα σε κάποια ανεξάρτητη πιστοποίηση.

Το ίδιο ισχύει και για εκφράσεις όπως «εργαστηριακή ποιότητα» ή «δοκιμασμένο σε εργαστήριο». Μπορεί πράγματι να έχει πραγματοποιηθεί κάποια ανάλυση, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το προϊόν διαθέτει πλήρη πιστοποίηση.

Εξάλλου, ένα δελτίο ανάλυσης και μια πιστοποίηση δεν έχουν την ίδια λειτουργία. Το πρώτο παρουσιάζει τα αποτελέσματα ενός εργαστηρίου σχετικά με ορισμένες παραμέτρους (κανναβινοειδή, φυτοφάρμακα, βαρέα μέταλλα, διαλύτες, μικροβιολογία), ανάλογα με το επιλεγμένο σύνολο παραμέτρων. Η δεύτερη βασίζεται σε ένα πλαίσιο αναφοράς με συγκεκριμένες απαιτήσεις και ένα σύστημα ελέγχου ή πιστοποίησης.

Επίσης, μια ετικέτα δεν αντικαθιστά τις αναλύσεις της παρτίδας. Μια πιστοποίηση σχετικά με τις πρακτικές παραγωγής ή την ιχνηλασιμότητα του CBD δεν σημαίνει ότι κάθε φακελάκι έχει αναλυθεί για κάθε πιθανή προσμείξη.

Πώς να διαβάζεις μια ετικέτα χωρίς να σε ξεγελάσει το λογότυπο

Όταν δεις ένα λογότυπο πάνω σε ένα λουλούδι, σε ένα έλαιο κάνναβης με CBD ή σε κάποιο άλλο προϊόν CBD, σου προτείνω να κάνεις τέσσερις πολύ απλές ερωτήσεις.

Ποιος εκδίδει την πιστοποίηση; Ένας αναγνωρίσιμος ανεξάρτητος φορέας ή απλώς η ίδια η μάρκα;

Ποιο σύστημα πιστοποίησης; Ευρωπαϊκά βιολογικά πρότυπα, COSMOS, GACP, GMP ή κάποιο άλλο ιδιωτικό πρότυπο;

Ποιο προϊόν καλύπτεται; Το φυτό, το συστατικό, το εργοστάσιο, η διαδικασία ή το τελικό προϊόν;

Ποια αποδεικτικά στοιχεία υπάρχουν; Πιστοποιητικό, αριθμός πιστοποίησης, φορέας ελέγχου, πεδίο εφαρμογής και περίοδος ισχύος;

Αυτό το τελευταίο μέρος είναι που μας επιτρέπει να ξεχωρίσουμε μια πραγματική πιστοποίηση από ένα ωραίο σλόγκαν τυπωμένο σε μια ετικέτα.